Blijven glimlachen?
Nuweira Youskine

In 2009 werd de charismatische islamoloog Tariq Ramadan ontslagen uit de gemeente Rotterdam. Officieel vanwege zijn binding met het Iraanse regime, officieus vanwege politiek gemor binnen Rotterdam – in zijn visie op gevoelige kwesties als homoseksualiteit bleek hij toch niet zo’n verlichte bruggenbouwer te zijn als gedacht. En een moslim die niet precies de inzichten uitdraagt die de blanke elite graag wil zien; daar was men liever vandaag dan morgen vanaf.

Ramadan hoefde na zijn ontslag in Rotterdam bepaald geen uitkering aan te vragen; in steden als Parijs en Oxford is hij nog altijd een graag geziene docent en denker. Eén van zijn onlangs gehouden toespraken betrof de Nederlands-islamitische gemeenschap: “Ook al is er in Nederland grotere werkloosheid onder moslims, ook al worden ze gediscrimineerd, ze mogen niet in de slachtofferrol gaan zitten. Moslims moeten niet emotioneel reageren als ze geprovoceerd worden. Zwijg of reageer met een glimlach.”

Het zijn opmerkelijke uitspraken. Een slachtofferrol lijkt te zeggen: een spel, een aandachttrekkerijtje om zielig gevonden te worden. Al jaren wijzen onderzoeken uit dat niet-westerse allochtonen (veelal moslims) zowel op de arbeidsmarkt als daarbuiten stelselmatig met discriminatie te maken hebben. Nauwelijks een rollenspel te noemen.

Maar ook in andere situaties moet de moslim dus kalm achterover leunen. Als de profeet Mohammed vergeleken wordt met een pedofiel: zwijgen. Als er een bebloede varkenskop op de deur van de moskee gespijkerd wordt: glimlachen.

Hoe is Ramadans boodschap te rijmen met de strijd voor gelijke burgerrechten van Malcolm X, het verzet tegen de Apartheid door Mandela of zelfs de verdrijving van de koloniserende Engelsen door Gandhi? Deze hervormers hadden allemaal hun zeer verschillende methodes, maar één ding hadden ze gemeen: ze wisten dat met gedwee en lijdzaam de situatie laten zoals zij is, nog nimmer een gemeenschap haar rechten verworven heeft.

De huidige Europese machthebbers zouden het liefst zien dat de euro-islamitische gemeenschap haar mond hield en rustigjes assimileerde. Tariq Ramadan sprak in Nederland dan ook helemaal niet in het belang van de Europese moslim, maar als spreekbuis van die Europese elite. Wat dat betreft had Rotterdam hem rustig in functie kunnen laten.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Volzin, 5 februari 2010. Met dank aan Volzin.